تبلیغات
LINGUISTICS SCHOOL - به بهانه سالمرگ شاعر تصنیف خوان عصر مشروطه
LINGUISTICS SCHOOL
...به نام خدایی كه در این نزدیكی است
1392/11/1

به بهانه سالمرگ شاعر تصنیف خوان عصر مشروطه

1392/11/1

نوع مطلب :تاریخ ادبیات، 
نویسنده :علی تفكری

 

انقلاب نافرجام «مشروطه» به سان رخدادی تاریخی، تاثیر بسزا و آشكاری در تاریخ معاصر ایران بر همه اركان، از حوزه سیاست و اندیشه گرفته تا هنر و ادبیات گذاشت و مبدا بسیاری از تحولات عظیم شد. از جمله چهره هایی كه از دل این انقلاب برآمدند می توان «عارف قزوینی» (1259 - 1 بهمن 1312) را نام برد. عارف، به تعبیر محمدعلی سپانلو، یكی از «چهار شاعر آزادی» عرصه مشروطه بود كه تصانیف خودساخته اش به نوعی معرف حال و هوای دوران انقلاب مذكور و شكست انقلابیون بود. تاثیر انقلاب روسیه و تحولات جاری در آن زمان روسیه بر عارف قزوینی همانند دیگر هم عصرانش كاملامشهود است و همین مساله منجر به بروز نوعی شور و شعف در ترانه های نوشته شده توسط عارف شد. اما، اهمیت اصلی عارف قزوینی صرفا به علت ترانه ها و غزل های نوشته شده اش نیست، در واقع عارف قزوینی با شعرهایش جایگاه وی‍ژ ه یی در ادبیات ایران پیدا نكرد، بلكه به عقیده صاحب نظران حوزه موسیقی، اهمیتش در تحولی است كه با تصانیفش در موسیقی ایران ایجاد كرد و آن را از فضای «گل و بلبلی» در آورد و با فضایی اجتماعی- سیاسی پیوند داد، كه هنوز هم این آثار مورد استفاده بسیاری از تصنیف سازان و تصنیف خوانان معاصر قرار می گیرید. «از خون جوانان وطن» معروف ترین و مشهورترین این تصنیف هاست كه تاكنون بارها و بارها توسط آهنگسازان موسیقی سنتی فارسی مورد استفاده قرار گرفته است. عاقبت، مرگ زودرس در سال 1312 خورشیدی در حالی كه عارف 54 سال سن داشت، وی را از پا درآورد.

یکی از شاهکارهای ماندگار وی تصنیف زیبای «از خون جوانان وطن لاله دمیده» است:

هنگام می و فصل گل و گشت و چمن شد
در بار بهاری تهی از زاغ و زغن شد
از ابر کرم خطهٔ ری رشک ختن شد
دلتنگ چو من مرغ قفس بهر وطن شد

چه کج‌رفتاری ای چرخ / چه بدکرداری ای چرخ
سر کین داری ای چرخ / نه دین داری، نه آیین داری ای چرخ

***

از خون جوانان وطن لاله دمیده
از ماتم سرو قدشان سرو خمیده
در سایه گل بلبل از این غصه خزیده
گل نیز چو من در غمشان جامه دریده

چه کج‌رفتاری ای چرخ / چه بدکرداری ای چرخ
سر کین داری ای چرخ / نه دین داری، نه آیین داری ای چرخ

***

خوابند وکیلان و خرابند وزیران
بردند به سرقت همه سیم و زر ایران
ما را نگذارند به یک خانهٔ ویران
یارب بستان داد فقیران ز امیران

چه کج‌رفتاری ای چرخ / چه بدکرداری ای چرخ
سر کین داری ای چرخ / نه دین داری، نه آیین داری ای چرخ

***

از اشک همه روی زمین زیر و زبر کن
مشتی گرت از خاک وطن هست به سر کن
غیرت کن و اندیشه ایام بتر کن
اندر جلو تیر عدو، سینه سپر کن

چه کج‌رفتاری ای چرخ / چه بدکرداری ای چرخ
سر کین داری ای چرخ / نه دین داری، نه آیین داری ای چرخ

***

از دست عدو نالهٔ من از سر درد است
اندیشه هر آن‌کس کند از مرگ، نه مرد است
جان بازی عشاق، نه چون بازی نرد است
مردی اگرت هست، کنون وقت نبرد است

چه کج‌رفتاری ای چرخ / چه بدکرداری ای چرخ
سر کین داری ای چرخ / نه دین داری، نه آیین داری ای چرخ

***

عارف ز ازل تکیه بر ایام نداده است
جز جام، به کس‌دست، چو خیام نداده است
دل جز به سر زلف دلارام نداده است
صد زندگی ننگ به یک نام نداده است






موزیک
دریافت كد موسیقی
رتبه گوگل
ابزار نمایش رتبه گوگل یا پیج رنک , . , .
پرش به بالای تصویر
Up Page
ویکیو ، سرویس جستجو در اینترنتکد پرش به بالای صفحه وب
پسندیدن [cb:post_like]