تبلیغات
LINGUISTICS SCHOOL - پیشینه ی تعزیه در ایران
LINGUISTICS SCHOOL
...به نام خدایی كه در این نزدیكی است
1392/08/19

پیشینه ی تعزیه در ایران

1392/08/19

نوع مطلب :تاریخ ادبیات، 
نویسنده :علی تفكری

براساس تحقیقات وپژوهشهای تاریخی تعزیه خوانی وشبیه خوانی ازعهد باستان درایران مرسوم بوده وایرانیان از عهد كهن با نمایش آیین های مذهبی زمینه و بستر شكل گیری تعزیه دردوره های بعد را مهیا كرده اند مهمترین واصلی ترین آئین های باستانی «مصایب میترا» و «سوگ سیاوش» بوده است. ایرانیان مهرپرست به هنگام برگزاری مناسك آیینی خود واقعه «مصایب میترا»را نیز به نمایش در می آوردند. در این نمایش چند تن از نقش آفرینان صورتكهایی برچهره خود می زدند وروی سكویی كه پیروان آیین مهری برای نیایش های مذهبی ساخته بودند، می رفتند وهمراه نمایش، واقعه مصایب مهر رانشان می دادند وهمچنین درسال مرگ سیاوش، مردم بخارا همراه آیین سوگواری سیاوش شهادت او را نمایش می دادند. در این نمایش، شبیه سیاوش را می ساختند و در عماری یا محملی می گذاشتند. این عماری یا محملی را كه چهار سویش باز بود روی دوش می گرفتند و مویه كنان وسینه زنان در گذرگاه ها می گرداندند.

ایرانیان شیعه نیز درساختن تعزیه و به نمایش درآوردن واقعه های كربلا وحدیث مصایب سیدالشهداء به سنت نمایشهای آیینی ایرانیان قدیم وشیوه اجرای مناسك و آیینهای آنان وپاره ای از عناصر اسطوره ای و حماسی سازنده نمایشهای آیینی نظر داشته اند. یكی از نویسندگان مصری معتقد است كه ایرانیان با پیش زمینه هنر تئاتر كه در جامعه شان داشتند توانستند ازشهادت حضرت امام حسین(ع) و اصحابش در امهای مذهبی بیافرینند در صورتی كه عرب ها هیچگاه به این اندیشه نیفتادند كه از این وقایع بهره بگیرند، زیرا در میانشان هنر نمایش، سنت نبود.

اوج و نماد تعزیه در ایران بر بنیاد وقایع كربلا یعنی نبرد اولیاء با اشقیا و شهادت مظلومانه امام حسین (ع) در یك نمایش ما واگرفته و به صورت تعزیه جلوه گر شده است گرچه درآغاز، بسیاری ازفقیهان سنت گرا باشبیه و تشبیه و تعزیه خوانی مخالفت میكردند و به لباس معصومان درآمدن و در نقش آنان ظاهر شدن و شبیه درآوردنهای مذهبی را گناه و اهانت به ساحت مقدس ائمه اطهار (ع) می دانستند. این گروه روحانی معتقد بودند كه نباید به قصد عزاداری برای سیدالشهداء واهل بیت (ع) و یاران او و انجام دادن هر كار صواب یا منتخب به كاری نا شایست و حرام دست زد.

اما با توجه به زمینه و پیشینه تعزیه درایران وعلاقه توده مردم دیندار ومتعصب كوچه و بازار در جامعه ایران جا افتاد و علاقه توده مردم دیندار شیعه را به سوی خود كشانید، روحانیون سنت گرا با مشاهده شور هیجان مردم به حضور در مجالس تعزیه خوانی، دریافت تاثیر شدید نمایش مصایب ائمه بر عامه مردم و نزدیك كردن بیش از پیش مردم به مذهب ودستگاه مذهبی ،دست از مخالفت كشیدند و رفته رفته به پذیرش تعزیه تن دردادند و تعزیه خوانی را با رعایت شرایطی مجاز وشرعی دانستند بنابراین تعزیه خوانی درپی مراسم دسته گردانیهای مذهبی دردهه اول محرم و دهه آخرصفر پدید آمد و با این مراسم آمیخت و همراه شد و تعزیه خوانان كه گروهی ازعامه مردم بودند ،داستان مصایب و آلام شخصیتهای مذهبی وحماسه های قهرمانی شهیدان كربلا را كه پیش ازآن در  مقتل نامه ها وسوكچامه ها روایت شده بود واززبان مرثیه گویان وروضه خوانان ومداحان نقل می شد ،همچون نقالان بااستفاده ازهنربیان وتقلید به نمایش درآوردند.ازاین زمان كه احتمالاً اواخر دوره صفوی بایدباشد، تعزیه خوانی همچون نمایش آیینی-مذهبی، درعرصه هنر ایران آشكارگردید و تحول تعزیه ازحوزه بسته خود هرگز از دین ومذهب دور نساخت و ارتباط آن را باروحیه و اعتقادات فرهنگی –مذهبی مردم حفظ كرد و حفظ این ارتباط به تعزیه كمك كرد تا جایگاه و مقامش راهمواره درجامعه سنتی –مذهبی ایران نگه دارد. از این رو ،تعزیه در جامعه ایران پیوسته جدا ازتئاتر، به معنی امروزی اش، مطرح بوده است.






موزیک
دریافت كد موسیقی
رتبه گوگل
ابزار نمایش رتبه گوگل یا پیج رنک , . , .
پرش به بالای تصویر
Up Page
ویکیو ، سرویس جستجو در اینترنتکد پرش به بالای صفحه وب
پسندیدن [cb:post_like]