تبلیغات
LINGUISTICS SCHOOL - هفت آسمان در ادب فارسی
LINGUISTICS SCHOOL
...به نام خدایی كه در این نزدیكی است
1392/07/17

هفت آسمان در ادب فارسی

1392/07/17

نوع مطلب :ادبیات فارسی، 
نویسنده :علی تفكری

 

مطابق اعتقادات قدما آسمان هفت طبقه دارد و در هر یک از افلاک نیز سیاره­ای وجود دارد، اسامی عربی آنها به ترتیب در شعر زیر آمده است:

در فلک هفت کوکب سیار آفریده است خدای عزّوجلّ           

قمر است و عطارد و زهره شمس و مریخ­ و مشتری و زحل

و اسامی فارسی آنها نیز به صورت زیر است:

کواکب مه و تیر و ناهید دان                            چو خورشید، بهرام، برجیس و کیوان

به زعم منجمان قدیم هریک از این سیاره­ها رب­النوع امر یا اموری هستند و به صفتی شهره­اند:

 

فلک اول ( قمر) برید فلک است و لذا کوکب رسولان و پیاده روان و ایلچیان است، بنابراین رابطه­ی قمر و نامه در مصرع زیر آشکار است:

قمر را روشنایی نامه داده (خواجو کرمانی)

 

فلک دوم ( عطارد) نیز رب­النوع کتابت و سخنوری و خدای دانش است، لذا کوکب دیوانیان و مترسلان و دبیر فلک محسوب می شده است:

عطارد را دوات و خامه داده (خواجوی کرمانی)

و ذکر آن به قلم عطارد بر پیکر خورشید نبشته (کلیله و دمنه)

 

فلك سوم (زهره) رب­النوع موسیقی و آواز و رقص و طرب و خنیاگری و عشق است:

سماع ناهید آخر ز مردمان که شنید         که خواند او را اخترشناس، خنیاگر (مسعود سعد)

غزل­سرایی ناهید صرفه­ای نبرد                  در آن مقام که حافظ برآورد آواز (حافظ)

 

فلك چهارم (شمس) پادشاه ستارگان است، بنابراین ستاره­ی شاهان و مظهر رفعت و قدرت و تکبر و عجب بوده است:

خسرو سیارگان را اگر بنده می خواندند، می بالید" (نفثه المصدور)

 

فلك پنجم (مریخ) خدای جنگ و دلاوری است و ستاره­ی جنگجویان محسوب می­شود:

ور به نبرد آیدش ستاره­ی بهرام                توشه­ی شمشیر او شود به گروگان (رودکی)

تیغ گفتا قوت مریخ دارد جرم من در مصاف و جنگ باشد جرم من مریخ­وار (معزی)

 

فلك ششم (مشتری) رب­النوع خطابه و سخنوری است و ستاره­ی قضات و بازرگانان محسوب می شود، از این رو با علم و خرد ذکر می­شود:

قاضی چرخ را که لقب سعد اکبر است            نام تو بر نگین سعادت نگار کرد (ظهیر فاریابی)

 

فلك هفتم (زحل) پاسبان فلک است و علت این که آن را پاسبان دانسته­اند این است که زحل در آخرین فلک یعنی فلک هفتم قرار دارد و به تعبیر دیگر در بام فلک است.






موزیک
دریافت كد موسیقی
رتبه گوگل
ابزار نمایش رتبه گوگل یا پیج رنک , . , .
پرش به بالای تصویر
Up Page
ویکیو ، سرویس جستجو در اینترنتکد پرش به بالای صفحه وب
پسندیدن [cb:post_like]